Hoe start ik met stemtherapie?
Het logopedisch onderzoek en de behandeling van een stemstoornis start normaliter op voorschrift van een neus-, keel- en oorarts.
Niet alle stemproblemen veronderstellen dezelfde aanpak. Op basis van een uitgebreid logopedisch onderzoek wordt een aangepaste stembehandeling gestart.
Indien logopedie wordt opgestart op medisch voorschrift, heeft u vaak recht op terugbetaling door de mutualiteit.
Het logopedisch onderzoek en de behandeling van een stemstoornis start normaliter op voorschrift van een neus-, keel- en oorarts.
Niet alle stemproblemen veronderstellen dezelfde aanpak. Op basis van een uitgebreid logopedisch onderzoek wordt een aangepaste behandeling gestart.
Indien logopedie wordt opgestart op medische voorschrift, heeft u vaak recht op terugbetaling door de mutualiteit.
Onderzoek en opstart van behandeling.
Naast het vraaggesprek en de beoordeling van het stemgeluid, wordt een grondige analyse gemaakt van de manier waarop de stem wordt gebruikt.
Vervolgens wordt met behulp van specifieke software het stembereik gemeten en de stem akoestisch geanalyseerd.
Aanvullend kan er een musculo-skeletaal onderzoek worden uitgevoerd om uit te maken of er al dan niet overmatige spierspanning aanwezig is en gebeuren er luchtstroommetingen.
Op basis van de verkregen resultaten, wordt een gericht handelingsplan voor de stemrevalidatie opgesteld waarna de behandeling van start gaat.
Stemproblemen
Stemproblemen kunnen zich op verschillende manieren uiten, zoals:
- Heesheid of schorheid.
- Een zwakke stem.
- Stemvermoeidheid of stemverlies.
- Moeite met het halen van hoge tonen.
- Moeite om luid te spreken.
- Een gespannen of geknepen stem.
- Keelpijn, kriebel of vaak de keel moeten schrapen.
Wanneer deze klachten langer dan enkele weken aanhouden, is verder onderzoek aangewezen.
Stemproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben, vaak in combinatie:
- Overbelasting of verkeerd stemgebruik
Langdurig of intensief stemgebruik (bv. bij leerkrachten, kinderen, zangers) kan leiden tot stemveranderingen en/of organische veranderingen. - Veranderingen aan de stemplooien
Zoals ontsteking, verdikkingen, zwellingen of verminderde beweeglijkheid wat de stem verstoort. - Medische-neurologische oorzaken
Bijvoorbeeld effecten na ziekte, operatie of intubatie. - Stemontwikkelingsproblemen
Bijvoorbeeld bij jongeren in de puberteit, waarbij de stem zich niet spontaan aanpast of bij verminderde elasticiteit van het stembandweefsel bij een verouderende stem.
Vaak start stemtherapie met gerichte stemsparende adviezen, het opbouwen van een correcte houding en ademhaling, het goed leren projecteren van de stem, het opbouwen van een optimale resonansinstelling gekoppeld aan een ontspannen hoofd-, en halsgebied. Soms in combinatie met manuele laryngeale therapietechnieken.
In een aantal gevallen echter zoals bij stembandverlamming, stemmutatie-problemen, psychogene of functionele stemstoornissen, ... zullen heel specifieke stemtechnieken aangewend worden.
In het geval van totale laryngectomie wordt een alternatieve spreek- en ruikmethode aangeleerd.
Andere
We spreken van een articulatiestoornis als men niet in staat is om de klanken van de moedertaal correct uit te spreken.
Vaak voorkomende articulatiestoornissen zijn:
- Rhotacisme
Problemen met de vorming van de /r/ of /R/ - Sigmatisme
Problemen met de vorming van de /s/ en /z/. - Multiple addentaliteit of interdentaliteit
Diverse klanken (s, z, t, d, n, l) worden teveel tegentands, respectievelijk tussentands, uitgesproken.
Tijdens sessies dictie bieden we training aan om dialectische invloeden in de uitspraak te weren.
Bij afwijkend mondgedrag zijn de spieren in het mond-gezichtsgebied niet in evenwicht, wat kan leiden tot een afwijkende gebitsstand. Onder afwijkende mondgewoonten verstaan we o.a. volgende stoornissen:
- Afwijkende tongligging in rust.
- Afwijkend slikken.
- Foutieve lipgewoonten.
- Open mondgedrag.
Transgender stemtraining richt zich op het afstemmen van de stem en spraak op de genderidentiteit van de persoon. Hierbij gaat het niet alleen om toonhoogte, maar ook om onder meer intonatie, resonantie, articulatie en spreekstijl.
Logopedische begeleiding helpt om:
- Een spreekstijl te ontwikkelen die natuurlijk en comfortabel aanvoelt.
- Stemvermoeidheid of overbelasting te voorkomen.
De begeleiding verloopt steeds op maat, met aandacht voor persoonlijke doelen, tempo en welzijn.